Peter Nissen

En dan was er op 12 september wat te doen in Brabant.

We reisden met een groepje uit Limburg naar de Universiteit van Tilburg. Want prof. dr. Peter Nissen werd daar onlangs benoemd tot hoogleraar Cultuurgeschiedenis van het christendom. Ja, alles heeft een cultuurgeschiedenis, ook het christendom. Peter Nissen is een Limburger, in 1957 geboren in Swalmen. Hij gaat niet de hele geschiedenis van het christendom behandelen, maar alleen de recente geschiedenis van het christendom in de Westerse cultuur en samenleving. Dat doet hij bij de Faculteit Geesteswetenschappen.

Vrijdag 12 september om 16.15 uur aanvaardde hij zijn ambt met het uitspreken van een oratie, een openbare rede. Hij deed dat voor een gehoor van enige honderden collega’s, vrienden en belangstellenden. De laatste tijd heeft hij nogal wat kritiek geuit op het beleid van de Nederlandse bisschoppen. Daarom is hij ook vertrokken van Nijmegen naar de Universiteit van Tilburg, want de Nederlandse bisschoppen willen meer zeggenschap over de theologische faculteit van de Radboud Universiteit Nijmegen. Peter Nissen was de laatste jaren decaan van deze faculteit.

Maar goed, vrijdag was het feest in Tilburg. De nieuwbenoemde hoogleraar opende dus met een feestelijke speech. Hij sprak over de 'ware' en 'valse' mystiek rond 1900. Rond die eeuwwisseling deed een belangrijke groep van kunstenaars, schrijvers en intellectuelen ook al aan 'relishoppen'. Van kerkelijke zijde reageerde men volgens Peter Nissen aldus:

"Wie ware mystiek zoekt, kan daarvoor alleen bij ons terecht. Wat zich verder als mystiek aandient, kan niet deugen, want het komt niet van de juiste firma. Op het vlak van de mystiek gold voor de katholieke kerk rond 1900 het beginsel van de verplichte winkelnering."

De nieuwbenoemde hoogleraar maakte natuurlijk ook een uitstapje naar het begin van onze eeuw, de tijd waarin wij nu leven. Hoe stellen de christelijke kerken zich nu op?

"Blijven zij het monopolie op de waarheid claimen, het alleenrecht ook in de bemiddeling tussen het aardse en het goddelijke geheim?” (…) “Kunnen zij aanvaarden dat anderen elders en uit andere bron komen tot inzichten en ervaringen op terreinen die de christelijke kerken altijd als hun exclusieve domein hebben beschouwd?"

Enfin, de openbare rede is bij Uitgeverij Vantilt als paperback te koop voor 9,95 (inclusief verzendkosten, althans binnen Nederland).

Het was trouwens een genoegen om te zien met hoeveel pomp and circumstance zo’n ambtsaanvaarding gevierd wordt. Ik had het al een tijd niet meer meegemaakt. Op de uitnodiging zag je al staan:

"Hoogleraren zijn van harte welkom om (bij voorkeur in eigen toga) in het cortège mee te lopen. In dat geval wordt u om uiterlijk 16.00 uur bij de togakamer verwacht."

Een eerbiedwaardige stoet van hoogleraren betrad precies op tijd de aula van de universiteit. Het was een optocht waar maar geen einde aan kwam. Wel zeventig toga's en baretten gingen de eerste rijen bezetten; en oud dat die professoren waren! Ik dacht nog is er nu echt niemand van onder de tachtig bij? Maar het zag er indrukwekkend uit.

Na de toespraak van prof. dr. Nissen begon de receptie, en ons werd al verzocht om vanwege de drukte niet allemaal tegelijkertijd op de feesteling af te stormen. Dus kwam er gelegenheid voor een borrel en wat hapjes en zo kreeg je dus ook wat tijd om eens rond te kijken wie er allemaal waren. Zo zag ik opeens emeritus bissschop Ernst van Breda, 91 jaar. Hij rijdt nog steeds auto. Ik zag nog net toen hij bij het weggaan zichzelf in zijn jas hielp zonder enige hulp van omstanders. Ik zag ook mijn vroegere geleerde klasgenoot Ruud Huysmans, lector/hoogleraar kerkrecht aan de KTU te Amsterdam, aan de KTU te Utrecht, en aan de Faculteit Kerkelijk Recht van de Katholieke Universiteit Leuven. Hij is op het ogenblik in het nieuws omdat hij in de clinch ligt met bisschop Ad van Luyn van Rotterdam over zijn geregistreerd partnerschap. Bisschop van Luyn was er overigens niet. Ja, het werd nog een Boulevard-achtige nazit.

En van Peter Nissen, de hoofdacteur van de dag, zult u de komende tijd nog veel horen. U zult hem regelmatig tegenkomen op televisie. Dit is 'm:

Media_httpi75photobuc_cecpl

Kortom, het was een spraakmakende dag, - met voor mij maar één minpunt: mijn paraplu hangt nog steeds ergens aan een kapstok van de Universiteit van Tilburg.